Haber akışları içerisinde uzun zamandır, özellikle son bir aydır öne çıkan başlıklardan birisi: kıymetli madenler. Elindeki üç kuruşu altın ya da gümüşe yatıran hemen herkes, az çok olmasına bakmadan haber akışına kapılmakla kalmayıp, indi mi, çıktı mı muhabbetiyle hop oturup hop kalkıyor.
Mevsimine göre türeyen uzmanlar eşliğinde haber sitelerinden video kanallarına, gazete sayfalarından televizyon ekranlarına mesele enine boyuna tartışılıyor. Hava durumu sunan spikerlerin ya da sosyal medya hesaplarının tahmine dayalı verdikleri haberlerin tersi çıktığında altı’na döşenen yorumlar gibi herkes aklına geleni saçıp savuruyor…
Yani bu ara çarşı pazarda mergub meta kıymetli madenler gözüküyor…
Bu gündemler içinde hayat sürerken bugün bir arkadaş bir sitede gördüğü “insan kıymetleri” sekmesinin görüntüsünü atmış; “Ne güzel ifade etmişler” diye de eklemiş. Onun bu mesajını görünce beni de tatlı bir sevinç sarmaladı. “Hakikaten” dedim, “gerçekten güzel, kıymeti insana bağlayan bir sekme”. Bu ifade kafamı kurcalayıp durdu gün boyu. Pek çok mesele döndü durdu zihnimde.
STK’lar içinde gayret gösteren insanlara personel denmesinden beri de kavram yanlışlığından gelen bir can sıkıntısı hep var olagelmişti içimde mesela… Tedaide iyiden kötüye, kötüden iyiye yol vardır, malumunuz. Bu meseleden bahisle de aktara geldiğim bir yerde okuduğum ama fıkra ama gerçek şu hikâye geldi hatırıma. Büyük bir uzay firmasında çaycı olarak çalışan adama sormuş birisi, “Ne iş yapıyorsun?” diye. O da “Biz uzaya mekik gönderiyoruz.” Diye cevap vermiş.
Ne harika bir yaklaşım değil mi? Değer ve kıymetini yaptığın işten değil de bütünden alabilmek. Bizim dünyamızda buna şahs-ı manevi deniyor. Herkesin kametince katkıda bulunduğu, fakat bütünden herkesin manen istifade ettiği yapı. Millet olmak da böyle değil mi?
Şimdi -buna göre- Allah için gayret gösteren ve asıl gıdasını rıza-yı İlahide arayan insanlara “personel” demek onları incitmeyecek midir? Ya da mesela Kur’an dersleri veren birisi için “Allah’ın dinine insan yetiştiriyor” demek o insanı gerçek manada teşvik edici olmayacak mıdır? Veya mesela Kur’an matbaasında çalışan birisine sorulsa, “Biz Kur’an’a hizmet ediyoruz” demeyecek midir? Yahut Allah’ın rızası için hareket eden birisine -her ne kadar iaşesi için ödeme yapılıyor olsa da- bir işin elinden tutması için davet edildiğinde “Bir iş var destek olur musun” yerine “Bir hizmet var, yardımcı olabilir misin?” demek daha tatlı ve anlamlı ve teşvik edici olmayacak mıdır?
Bu ayrıca değerlendirilmesi gereken bir mesele. Yeri gelmişken bahsetmeden geçemedim. Şimdi gelelim insan kıymetlerine…
Sanayiden sonra 1990’lara kadar insan, üretim faktörlerinin biri gibi ele alınmış. Fakat 1990’larda fikir olarak başlasa da artık insan kaynakları kavramı manasını karşılayamaz hale gelmiş. Bundan sonra 2010’lara kadar Human Capital (İnsan Sermayesi), Talent Management (Yetenek Yönetimi), Employee Experience (Çalışan Deneyimi) kavramlarıyla; “İnsan bir değerdir”, “O değeri doğru yönet”, “O değerin kendini nasıl hissettiğini önemse” çerçevesinde insan odaklı olmaya ve “İnsan Varlıkları”, “İnsan Kıymetleri” kelimeleriyle ifade edilmeye başlanmış.
Bu kavramların bizde kullanılmaya başlaması ise yakın zamanda olmuş ve halihazırda görebildiğim kadarıyla bazı kurumlar bu başlığı sitelerine “insan kıymetleri” olarak koymuşlar. Ve altını da şu tarz cümlelerle doldurmuşlar:
İnsanı bir kaynak olarak gören yönetim anlayışına karşı insanı bir kıymet ve değer olarak gören İnsan Kıymetleri Birimimiz insan odaklı bir anlayışı temsil etmektedir.
Çalışanlarımızın kişisel yeteneklerini göz önünde bulundurarak kariyer hedefleri oluşturuyor, iş memnuniyetlerini artırıyor, kişisel ve profesyonel gelişmelerine katkıda bulunuyoruz.
Bir şirketin en güçlü sermayesinin çalışanları olduğuna inanıyor, kariyer konusunda da tercih edilen bir kuruluş olmayı amaçlıyoruz.
Farklılığını yalnızca öğretim düzeyi ile değil; insana verdiği değer, gösterdiği saygı ve işine itinalı yaklaşımı ile kanıtlamaktadır.
Nihayetinde bu başlıkta; merkeze insanı almaya çalışan, onu sadece yeterlilik değil, insan bütünü içerisinde bütün yapısıyla birlikte tanımaya çalışıp ona göre hareket etme ameliyesi gördüğümü düşünerek bunları yazmış oldum.
Umudum o ki aileden eğitime, iş hayatından sosyal hayata her yerde insana kıymeti üzerinden bakılabilmesi ve ona göre muamele edilebilmesidir. Birbirimizin kıymetini bilelim…
metinucar.com 